راه هاي صرفه جويي در مصرف انرژي در گلخانه

1. توجه داشته باشيد كه تنها با داشتن يك سيستم كنترل خودكار و اتوماتيك مي توان ضمن صرفه جويي در مصرف انرژي، توزيع يكنواخت عوامل محيطي در گلخانه را ايجاد نمود. بنابراين اولين قدم در راستاي صرفه جويي مصرف انرژي خودكار نمودن سيستمها و تجهيزات مختلف در گلخانه است.
2. جابجايي لوله هاي گرمايشي در فضاي گلخانه بر اساس طراحي هاي مدرن
3. از واحد هاي گرمايشي (كوره، بويلر، بخاري) با راندمان حرارتي بالا استفاده شود. برچسب راندمان مصرف انرژي بصورت حروف الفباي لاتين بر روي دستگاه ها بايد حك شده باشد (حرف A مبين بالاترين راندمان مي باشد)
4. تجهيز نمودن سيستم سرمايش (براي مثال دمنده هاي مختلف) را به تجهيزاتي با راندمان بالا

اصول اصلاح گلخانه به منظور بهينه سازي مصرف انرژي

در هنگام طراحي گلخانه علاوه بر ملاحظه مشخصات اصلي گلخانه و تجهيزات مختلف آن، به اصول مربوط به مصرف بهينه انرژي نيز توجه شود. در يك طراحي مطلوب براي گلخانه هر دوي اين موارد بايد در كنار هم و بصورت مجتمع ديده شوند. با مقايسه تجهيزات و سيستم هاي مختلف گلخانه از قبيل:

• نوع و طراحي سازه گلخانه
• پوشش گلخانه
• روش هاي درز بندي و عايق بندي گلخانه
• تهويه طبيعي در مقابل تهويه مكانيكي
• سيستم هاي مختلف گرمايشي (آب داغ و يا هواي داغ)
• استفاده از لوله هاي توزيع هوا و يا فن هاي توزيع HAF
• روش كنترل عوامل محيطي (دستي، نيمه خودكار و يا كاملاً اتوماتيك)

 مي توان به بهترين و مقرون به صرفه ترين روش مصرف بهينه انرژي دست يافت. انتخاب هر يك از سيستم هاي فوق داراي مزايا و معايب و در نتيجه موافقان و مخالفاني دارند بطوري كه اغلب انتخاب هريك  از آنها در تقابل با سيستم ديگر است. به همين دليل لازم است كه در مراحل مختلف طراحي و انتخاب سيستم هاي مختلف گلخانه آنها را مورد ارزيابي قرار دهيد و در تعامل سازنده با شركت هاي سازنده گلخانه نهايتاً به مجموعه اي از بهترين و مناسب ترين تجهيزات براي گلخانه خود برسيد. طبيعتاً شخصي كه براي اولين بار اقدام به احداث گلخانه مي نمايد داراي اطلاعات و تجربه كافي در انتخاب بهترين گزينه ها نخواهد بود. بنابراين لازم است شركت سازنده اي را پيدا نمايد كه به آن اعتماد كامل داشته باشد و يا اينكه از شركت هاي متخصص در اين زمينه خدمات مشاوره اي دريافت نمايد. تصميم گرفته شده در اين مرحله تا سالهاي متمادي همراه شما بوده و بر راندمان توليد و ميزان موفقيت گلخانه تاثير بسزايي دارد. بخاطر داشته باشيد كه صرف نظر از اينكه شما در مرحله ساخت يك گلخانه هستيد و يا در صدد اصلاح گلخانه موجود خود هستيد، تك تك تجهيزات انتخاب شده براي گلخانه در ميزان مصرف انرژي موثر خواهند بود.

اهميت بهينه سازي مصرف انرژي در گلخانه چيست

• هزينه مصرف انرژي در گلخانه جزو اقلام هزينه اي اصلي در توليد گلخانه اي است
• قيمت آن در ايران و تمام دنيا رو به رشد است.
• تقريباً تمام فعاليت هاي گلخانه اي اين پتانسيل را دارند كه در جهت مصرف بهينه انرژي اصلاح شوند

در گلخانه در تمام فصول و در سال هاي پشت سر هم نياز به مصرف انرژي مي باشد. به محض اينكه انرژي مصرف شود امكان برگرداندن آن از شما صلب مي شود. در نتيجه هر وقت بتوانيد در مصرف انرژي صرفه جويي نماييد سبب پايين آوردن هزينه توليد مي شويد، سود آوري خود را بالا مي بريد و نهايتآ قدرت رقابت خود را در بازار افزايش مي دهيد. سيستم هايي كه داراي راندمان بالا هستند، در آنها مسائل مهندسي به گونه اي مد نظر قرار مي گيرد كه از نقطه نظر تبديل انرژي، توزيع و نگهداري حرارت بهينه باشند. اين سيستم ها سبب توليد محصول بيشتر و كيفي تر مي شوند و از نقطه نظر مسائل زيست محيطي مشكلات كمتري بوجود مي آورند. اگر چه اين سيستم ها از نظر هزينه اوليه خريد گرانتر هستند ولي با توجه به اينكه در توليد اقتصادي تر توليد مستقيماً موثر هستند، بازگشت سرمايه در آنها مطلوب مي باشد.

راه هاي صرفه جويي در مصرف انرژي مورد نياز گلخانه با دوره برگشت سرمايه كوتاه مدت

• با انتخاب مناسب سازه و پوشش گلخانه و استفاده از موادي با كيفيت و راندمان بالا تا جايي كه امكان دارد از انرژي مجاني خورشيد استفاده نمائيد.
• حتي المقدور از منابع سوختي ارزان استفاده نمائيد (توجه كنيد كه در هر منطقه اي قيمت نسبي سوخت هاي مختلف ممكن است با هم متفاوت باشند و يا در دسترس نباشند).
• براي اينكه حداكثر استفاده را از هزينه اي كه براي خريد سوخت مي كنيد بدست آوريد از دستگاه ها و تجهيزاتي استفاده نمائيد كه داراي راندمان تبديل انرژي بالاتري هستند.
• سعي كنيد تلفات حرارتي را در طي فرايند تبديل و استفاده با درز بندي و عايق كاري مناسب به حداقل برسانيد.
• ميزان تقاضا براي مصرف انرژي را با زمانبندي مناسب كاشت و انتخاب روش مناسب توليد به حداقل برسانيد.

صرفه جويي در مصرف انرژي يك فرايند چند بعدي بهم پيوسته است. قبل از اتخاذ تصميم براي سرمايه گذاري در جهت نوعي صرفه جويي در مصرف انرژي، به هزينه اي كه انجام خواهد گرفت و زمان بازگشت سرمايه آن بايد توجه شود؛ به گونه اي كه در يك فاصله زماني تعادلي بين هزينه انجام شده و مقدار صرفه جويي در مصرف انرژي وجود داشته باشد.

روش هاي اصلاحي ارزان قيمت براي صرفه جويي در مصرف انرژي با دوره برگشت سرمايه كوتاه

• عايق بندي لوله ها، فونداسيون ديوار هاي جانبي و بخصوص ديوار هاي رو به شمال
• روي سطوح داخلي گلخانه مثل سطح زمين، سطح ديوار هاي شمالي، روي پايه ها و سكو ها را از مواد منعكس كننده نور بپوشانيد.
• روي محفظه دمنده ها و فن ها را با روكش هاي عايق مناسب بپوشانيد.
• تمام منافذ و درز ها را درز بندي نمائيد.
• تمام باد بند ها (لوور) روي فن ها و سيستم هاي تهويه را تميز،سرويس و تنظيم نمائيد تا مطمئن شويد هنگام بسته شده بخوبي درز بندي مي شوند.
• از سالم بودن سيستم سرمايش فن و پد مطمئن شويد و در فصل زمستان روي پد ها بخوبي عايق بندي شوند.
• جهت كاهش تلفات حرارتي از پوشش هاي چند لايه استفاده كنيد.
• تا جايي كه امكان دارد گياهان را بصورت متمركز در گلخانه قرار دهيد و واحد هاي گلخانه اي استفاده نشده را بسته و تعطيل نمائيد.
• تا جايي كه امكان دارد زمان كشت را به تاخير اندازيد تا از فصول گرمتر استفاده نمائيد؛ و يا اينكه زمان كاشت را زودتر انجام دهيد ولي شرايط رشد خنك تر باشد.
• وسايل اندازه گيري و كنترل را مرتب بررسي نمايد كه دقيق كار نمايند. از حسگر هاي (سنسور) مناسبتر دما استفاده نمائيد. اين حسگر ها بايد در بالاي كانوپي گياهي قرار گيرند.
• بخاري ها و بويلر ها را بطور مرتب سرويس و تميز نمائيد.
• پرده هاي حرارتي واررسي شوند و در صورت لزوم تعمير گردند.
• مناطق مورد نياز براي تكثير را از ديگر نقاط جدا كنيد و فقط اقدام به گرم كردن نقاط مورد نياز كنيد.
• پوشش گلخانه را تميز نگه داريد.
• هنگامي كه هوا خيلي سرد نيست دماي آب سيستم گرمايشي را كم كنيد.
• در ماه هاي سرد سال تا جايي كه امكان دارد از پايين ترين نقطه تنظيم دما استفاده نمايئد.
• چنانچه امكان دارد دماي تنظيم در روز و شب را از هم جدا كنيد.
• براي كم كردن با گرمايي مورد نياز در شب تا جايي كه امكان دارد از دماي محيط تا اواخر عصر استفاده نماييد.

راه هاي صرفه جويي در مصرف انرژي مورد نياز گلخانه با دوره برگشت سرمايه بلند مدت (بيشتر از 2 سال)

• نصب پرده و روكش حرارتي در گلخانه
• اگر از بويلر ها براي غني سازي Co₂ استفاده مي كنيد مي توانيد از سيستم هاي ذخيره گرما در نقاط مختلف گلخانه استفاده كنيد. (براي مثال ذخيره گرما در داخل زمين گلخانه)